جاغوری یک - نيم نگاهي به وضعيت جغرافيايي ، فرهنگي ، سياسي و اجتماعي دهمرده گلزار

نيم نگاهي به وضعيت جغرافيايي ، فرهنگي ، سياسي و اجتماعي دهمرده گلزار

به جاي مقدمه :

با توجه به اين كه فضاي مجازي انترنت يك فضاي عام و خانه سهل الورود براي همه است و ممكن است كه هر جور ميهمان از هر قشر، با هر سليقه و مرتبه علمي گذرش به اين خانه بيافتند ، واز دست پخت آن بهره اي ببرند ؛ لذا سعي كردم كه با رعايت حال كوچكترين و ضعيف ترين ميهمان خود، از لفاظي و به كار گرفتن اصطلاحات و لغات تخصصي نامفهوم پرهيز كرده مطالب خود را با زبان ساده بيان نمايم

جغرافيايي

ده مرده گلزار، از نظر جغرافيايي در منتهي اليه جاغوري از طرف جنوب و جنوب غرب قرار دارد و از سه طرف با پشتون ها هم مرز است: از طرف شرق با رسنه ، از طرف جنوب با هنگي و گوهار ، از طرف غرب با كاكت و اما از طرف شمال با پاطو متصل مي شود .

دهمرده گلزار يك منطقه بسيار استراژيك و در خط مقدم جاغوري واقع شده است و اهميت سوق الجيشي فراوان دارد و لذا دشمنان بسيار سعي كرده اند كه اين منطقه را از پيكره جاغوري جدا كنند و بحمدالله تا كنون ناكام مانده اند.

دهمرده گلزار- جاغوری

دهمرده داري آب و هواي معتدل است و امكان كشت و زرع هرگونه حبوبات و درختان مثمر و غير مثمر وجود دارد. مساحت جغرافيايي دهمرده در حدود 50 كيلومتر مربع است ؛ اما تمركز جمعيت و سكونت مردم عمدتا در مركز ده مرده است . مركز دهمرده را يك ناوه ‍ی مستطيل شكل نه چندان بزرگ ، تشكيل داده است كه مسطح و هموار است و اطراف آنرا كوه هاي بلند احاطه كرده است ( كه يك حصار امنيتي طبيعي را نيز بوجود آورده اند ) كل دهمرده به همين يك ناوه خلاصه نمي شود؛ بلكه در وراء آن، تا دور دست ها چندين كوه تو در تو و پشت سرهم قرار دارند كه جزء قلمرو دهمرده مي باشند و يك جمعيت قابل توجهي از مردم ده مرده در ميان آن ها سكونت دارند و زمين داري مي كنند و قريه جات زيبا و سر سبزي را تشكيل داده اند.

يكي از همين قريه ها " قريه قرقول" است كه در طول يك دره ‍‍ی دو كيلو متري واقع شده است و پر از اشجار و درختان ميوه دار است از قبيل: انگور، توت ، شفتالو ، سيب ، آلوچه و غيره .

" قريه راش "، يكي ديگر از قريه هاي بزرگ وپرجمعيت ده مرده است كه بعد از عبور از قرقول در آخرين نقطه شمالي ده مرده واقع شده است و پاطو را به ده مرده متصل مي كند، اين منطقه بسيار زيبا و ديدني است ، در زمان سابق ( زمان ظاهر شاه ) مورد منازعه بين افغان هاي كاكت و دهمرده بوده است ، سكل دامنه داري از مشاجرات و كشمكش هاي زيادي را پشت سر گذاشته است تا اين كه بر اثر تلاش هاي فراوان و مقاومت جانانه مردم ده مرده از چنگال كاكت بيرون مي شود و ضميمه ده مرده مي گردد.

دو تا زيارتگاه معروف در دهمرده واقع شده است كه معجزات و كرامات زيادي از آنها ( علي ما نقل ) ديده شده است يكي از آن ها "زيارت سيد جلال" است كه در سال گرد گري ( سال محاصره دهمرده از طرف افغان ها در سال 1308) و همچنين جنگ سال 1369 دهمرده با افغان ها، معجزات و كراماتي از او ديده شده اند ، و حتي از خود افغان هاي كه در اين جنگ ها بر عليه دهمرده شركت داشته اند، نقل شده اند كه آن ها سبز سواران زيادي را مي ديده كه به سوي آن ها هجوم مي برده و آن ها بعد از درگير شدن با اين سبز سواران ، ديد خود را از دست مي داده وچاره اي جز شكست و عقب نشيني نداشته اند
زيارتگاه دوم " زيارت زرد سنگ است " ( كه به اعتبار اسم محل وقوع آن ، به اين نام مسمي شده است ) ازاين زيارت نيز كراماتي نقل شده اند از جمله اين كه مريضي كه سنگ كليه داشته باشد در صورتي كه اجاق او را سرخ كند ( كنايه از اين كه كدام مرغ يا گوسفند و بزي به پاي آن ذبح شوند ) سنگ كليه را مي اندازد { والله اعلم بحقائق الامور } ؛ لذا مردم دهمرده براي اين دو زيارت احترام زيادي قائل است . و از مناطق ديگر، حتي بيرون از جاغوري نيز مردمان زيادي غرض سيل و باز ديد و احيانا طلب حاجت خود به اين زيارتگاه ها مي آيند ( و به نظر من اين جور اعتقادات يكي از نقاط قوت مردم ما مي باشد؛ زيرا اعتقاداتي كه ريشه هاي ديني دارند و با مباني و زير ساخت هاي اعتقادي مردم در تضاد نباشند باعث نشاط ، اميدواري و قوت قلب مردم ما مي گردند. ما بايد با آن دسته از اعتقادات مردم مبارزه كنيم كه باعث ترويج خرافه پرستي گردند وشائبه شرك و دور شدن از توحيد را به همراه داشته باشند؛ ولي اعتقادات مردم ما بحمد الله از نوع اعتقادات مثبت است ؛ زيرا وقتي پاي زيارت مي روند و نذر مي كنند و چراغ امام زاده را روشن مي كنند با توجه به اين نكته است كه تمام كار ها به دست خداوند است و همه امور درسايه قدرت او مي چرخند اما صاحبان اين بقعات متبركه و امام زاده ها از باب اين كه انسان هاي صالح و از اولياء الهي هستند ، حتما در پيشگاه خداوند آبرو دارند و شايد بين او و خداوند واسطه شوند و حاجات او را از خداوند بخواهند )

فرهنگي
دهمرده داراي دوتا مركز فرهنگي و آموزشي است :
يكي مدرسه علميه و منبر عمومي است كه در قلب دهمرده واقع شده است . قبل از انقلاب، اين مدرسه بسيار فعال و از نظر درس و بحث، گرم و پرجوش بود. دو تا استاد بلند آوازه اين مدرسه به نام هاي " آخوند كربلايي " و آقاي " برهاني" باعث شده بود كه طلاب زيادي از اطراف و اكناف حتي بيرون از جاغوري جذب اين مدرسه گردند و در اين مدرسه مشغول به تحصيل شوند كه بعد ها هر كدام از آن ها به عنوان رهبران و قومندانان جهادي ابراز وجود كردند؛ اما در حال حاضر اين مدرسه متأسفانه به دليل كمرنگ شدن درس هاي طلبگي و ديني ( كه به دليل شرايط خاص پيش آمده، در همه جا اين وضعيت وجود دارد ) 15 نفر طلبه بيشتر ندارد
مركز دوم، مدرسه دولتي يا همان " اسكول" است . مردم دهمرده قبل از انقلاب تنها يك اسكول ابتدائي تا صنف چهارم داشت كه آن هم بدون ساختمان رسمي بود ، بچه ها مجبور بودند كه در يك فضاي آزاد و در زير يك مانه ( مسقف با جنگل و تراشه هاي درخت )جمع شوند و درس بخوانند ( كه متأسفانه به دليل سياست هاي تبعيض نژادي و مذهبي حاكمان سابق افغانستان اين محروميت و فقدان امكانات در مورد هزاره ها در تمام زمينه ها وجود داشته است از محروميت هاي سياسي ، اجتماعي، اقتصادي ، نبود اشتغال و كار گرفته تا محروميت هاي تعليم و تربيت . اين يك سياست مدون و سنجيده بود كه در تمام سطوح و مراتب اداري و شعبه هاي دولتي اعمال مي گرديد تا هزاره رشد نكنند و شناخته نشوند؛

دهمرده گلزار- جاغوری

اما بعد از انقلاب، بحمد الله روزنه هاي جديدي فرا روي مردم ما گشوده شدند و هر تحولي كه پديد آمدند به خير و نفع مردم ما رقم خوردند، و خوشبختانه مردم ما در مقاطع و فراز و نشيب هاي گوناگون انقلاب از هر فرصتي كه به وجود آمدند، استفاده كرد از تشكيل هسته هاي مقاومت گرفته تا هجرت در كشور هاي ديگر و اندوختن تجربه ها و مهارت هاي ارزشمند. در يك كلمه انقلاب و جهاد افغانستان براي ما يك نعمت بود و يك فرصت طلائي بود كه خود را بشناسانيم و استعداد ها و توانائي خود را بروز بدهيم تا ديگر هيچ كس نتوانند ما را انكار كنند و حقوق مارا ناديده بگيرند )

در حال حاضر دهمرده داراي 4 تا مدرسه ابتدائيه و يك مدرسه متوسطه و ليسه است كه خروجي آن تا بحال 28 نفر دانشجو از ميان برادران و خواهران هستند كه در دانشگاه هاي كابل و هرات در رشته هاي ساينس ، انجنيري ، طب ، تعليم و تربيه و غيره تحصيل مي كنند . اميدواريم كه اين روند ادامه پيدا كند و در آينده نزديك شاهد شكوفائي هرچه بيشتر اين خطه گمنام و در حين حال صبور و مقاوم خود باشيم

سياسي - اجتماعي
از بدو شكل گيري اين سرزمين و خطه سلحشور، به نام دهمرده گلزار، همواره توطئه ها و سناريو هاي متعددي براي حذف و تسخير و كوچاندن مردم اين منطقه وجود داشته اند ؛ اما بحمد الله هوشياري و مقاومت و سلحشوري بي نظير اين مردم تمام اين توطئه ها و نقشه هاي بدخواهان و دشمنان اين سرزمين را نقش بر آب ساخته است .

از شروع انقلاب و جهاد مردم افغانستان عليه حكومت ماركسيستي و قواي اشغال گر روس (شوروي سابق )، مردم دهمرده ، هسته هاي مقاومت را پايه ريزي و گروپ هاي مسلح را تشكيل دادند. در تمام صحنه هاي جهاد و مقاومت، حضور نظامي فعال داشته است و در طول ساليان دراز جهاد و مقاومت ، چندين سنگر ثابت و مستحكم را در مرزها و بيرون از مرزهاي خود مديريت و اكمالات مي كرد . وجود سنگر هاي مقاوم اين مردم در لومان ، هنگي ، گوهار ، كابل و باميان شاهد بر اين مدعا است . خاطراتي از رشادت ها و فداكاري هاي مجاهدين دهمرده هنوز از ذهن هاي مردمان اين مناطق پاك نشده اند. وجب به وجب خاك گوهار و هنگي ( در قلب پشتون ها ) هنوز با عطر سنگر اين مردم نفس مي كشد. صداي قدم هاي استوار مجاهد مردان دهمرده هنوز در دشت ها و كوه هاي هنگي و شاه جوي و قلات طنين انداز است و مادران با لاي لايي اين صدا ها بچه هاي خود را به خواب مي برند ( بگذريم از اين كه روزگار نامرد همه چيز را از ياد مي برد )
بعد از طي شدن سال هاي جهاد و مقاومت ، باز شدن فضاي جديد و حضور پيدا كردن جامعه جهاني در افغانستان ، اين بار مردم دهمرده نبوغ سياسي خود را از طريق مشاركت فعال در 3 دوره انتخابات رياست جمهوري و پارلمان ، بسيار خوب نشان داد. وعلي رغم تحريم انتخابات رياست جمهوري امسال ( 1388 ) از سوي گروه طالبان و تهديدات و مخاطراتي كه در روند انتخابات بوجود آورده بود ، مردم ده مرده از اين پروژه "حق تعيين سرنوشت" چشم پوشي نكرد ؛ بلكه خود مديريت برگزاري انتخابات و بر قراري امنيت آن را بر عهده گرفت و با حضور فعال خود در پاي صندوه هاي اخذ رأي، حماس‍ۀ ديگر آفريدند
همدلي و همبستگي اجتماعي مردم دهمرده گلزار بسيار خوب و تحسين آفرين است . علي رغم اين كه توطئه هاي گوناگون دشمنان و منافقان از دير باز متوجه اين مردم بوده است و همواره در شيپور اختلاف و نفاق خود بغل گوش اين مردم دميده است؛ ولي باز بحمد الله مردم در صحنه ها و ميدان هاي كه پاي مصالح و منافع دهمرده در ميان بوده است ، بسيار خوب وحدت و همدلي خود را به نمايش گذاشته و مقتدرانه از منافع و مصالح ملي خود دفاع كرده است .

والسلام
خالقداد اسدي
1388/۷/۱۱

فید خوان rss reader