جاغوری یک - تاریخچه تعلیم و تربیه - بخش چهارم (( پایان غم انگیز! ))

بنام خداوند گردون ، سپهر

زادگاهم مهد و عشقم ریشه ام****تا ابد باقیست در اندیشه ام

تاریخچه تعلیم و تربیه – بخش چهارم :

پایان دردناک و غم انگیز مکاتب در دوره نخست :

در پی سقوط مرکز ولسوالی جاغوری و فرار معلمین ، بسیاری از مکاتب جاغوری و از جمله مکتب متوسطه ((داوود و زیرک)) ؛ سوگمندانه ، به سرنوشت شوم و غم انگیزی گرفتار آمده و انجام درد ناکی داشتند که منجر به تخریب ، غارت و بعضاً نابودی کامل و همه جانبه آنان شد . در این میان مکتب متوسطه داوود و زیرک با تعمیر(ساختمان) جدید و تمام امکانات نسبتاً نو و سالم اش در کمتر از چند سال کاملاً نابود شده و به تلی از خاک تبدیل گردید و حتی می توان گفت : مصداق بارز ((خاکش را به توبره کشیدند)) در مورد این ساختمان زیبا و مجهز نمود عینی یافت !؟. نگارنده با این که آن زمان سن چندانی نداشتم اما ناخودآگاه از چنین سرنوشت غم انگیزی به شدت ناراحت بوده احساس شرم ساری کرده و می کنم ! به گونه ای که هرگاه آن غارت و تخریب وحشیانه در خاطرم جان می گیرد ، عرق سردی از شرم و خجالت از چنان عملکردی جاهلانه برخی مردم برتنم می نیشیند !؟ .

گپ نهائی :

نگارنده در نظر ندارم عملکرد غیر متمدنانه آن زمان برخی از مردم جاهل و نادان منطقه در تخریب ساختمان نسبتاً مدرن و جدید مکتب و غارت امکانات گسترده ای آن و نیز سکوت و نظاره گری اکثریت مردم منطقه را توجیه کنم ، اما به نظر می رسد : پس از بررسی اوضاع حاکم بر جاغوری و دگرگونی وسیع سیاسی- اداری در پی فرار سران حکومت و طرفدران شان از منطقه ، می توان گفت : که به اصطلاح خلأ قدرتی به وجود آمده برای منطقه ای توسعه نیافته ای همانند جاغوری آن زمان ، پی آمد جز این نمی توانست داشته باشد . ولی بطور کلّی می توان دلائلی را برای این رفتار ناشیانه به شمارش گرفت :

1) آمادگی ذهنی و تاریخی مردم از مخالفت دائمی با پدیده ای بنام ((مکتب اسکول)) ! .

2) عملکرد منفی معلم ها در دوران پیش از خلقی ها در اجرای نماز و... مطابق مذهب سنی .

3) کارکرد منفی معلم ها و شاگردان در دوران نظام خلقی که پیشترک بررسی شد .

4) جهالت و نادانی مردم در آن زمان و نفرت دیرینه ای شان از مکتب اسکول .

5) فرار یا بازداشت بسیاری از آگاهان ، علما ، روشنفکران و... که ارزش مکتب را درک می کردند .

6) تحریک بسیاری از ملّا نماهای که مکتب ها را حریف دیرینه ای خود و مکتب آخوندی می دانستند .

7) سؤاستفاده ای همسایگان عقده ای اطراف مکتب ، در غارت امکانات و دارائی های مکتب ! .

8) نپرداختن حقوق ((چبراسی ها)) و عدم انجام وظیفه از طرف ایشان در نگهبانی و برف روبی و... ! .

۹) سکوت و نظاره گری اکثریت مردم یا بدلیل عقده و یا از روی ناآگاهی و یا ... ! .

۱۰) نبود یک نظام اداری در منطقه و لجام گسیختگی کامل مردم و... !

به هرصورت دلائلی از این دست باعث شد که مکتب داوود و زیرک و نیز بسیاری از مکاتب مناطق مختلف جاغوری به کلی از بین رفته و بطور کامل نابود شوند ! در این میان تنها اسکلت تعمیر های مکاتب برخی مناطق بدلیل کانکریتی (بتونی) بودن از نابودی کامل نجات یافتند گرچند همة امکانات شان نابود و مورد غارت قرار گرفته و تبدیل با مغاره های بتونی بدون در و کلکین و... شدند ! اما ساختمان های مکاتب که بصورت سنتی با خشت و گل ساخته شده بودند به طور کامل تخریب شدند و حتی خاک و سنگ شان هم مورد استفاده ای سود جویان و فرصت طلبان قرار گرفت ! .

گرچه با این عملکرد منفی برخی مردم ناآگاه ، تیشه به ریشه ای خود زدند و ساختمانی را نابود کردند که با خون دل ، صرف عمر ، انرژی و امکانات خود شان ساخته شده بود ! اما اکثریت مردم عقده ای بوده و بدانجا با دید مرکز فساد نگریسته و تنها نظاره گر بودند و بس ! پس می بینیم که ، همه ای مردم به گونه ای مقصر بودند چه غارتگران و چه تماشاچیان و به قول معروف ((آغی پاک دامو )) در آن جریان وجود نداشت !!؟ بدین صورت از سال 59 به بعد مکاتب دولتی جاغوری کاملاً کارائی خود را از دست دادند و به گونه ای نابود شدند که گویا چیزی بنام ((مکاتب مدرن کلاسی)) در جاغوری بیش از دو دهه ، اصلاً وجود خارجی نداشته است ! بنا براین ؛ می توان این تعطیلی ، پاکسازی و نابودی را پایان غم انگیز دوران ((نخست معارف)) در جاغوری به شمار آورد .

فارغ التحصیلان دوره نخست مکتب داوود و زیرک :

دوره نخست مکتب داوود و زیرک از آغاز تا انجام بیش از ۲۰ سال به طول انجامید ، طی این مدت حداقل نتایج ملموس و محسوس آن با سوادی جمعی زیادی از نونهالان منطقه بوده است که بسیاری از مردم منطقه اگر توان خواندن و نوشتن را دارند حاصل همان دوران است . گرچه این مکتب هنگام سقوط تنها به رتبه ای متوسطه (هشت صنفه) ارتقا یافته بود و شاگردان پس از فراغت از صنف هشتم مجبوراً باید در خارج از منطقه ادامه ای تحصیل دهند ؛ با وجود این ، حتی آنان که از موسسات تحصیلات عالی داخل کشور و یا احیاناً خارج از کشور فراغت حاصل نموده و مدارج ترقی را پیمودند در واقع پایه و اساس ترقی شان همین مکتب و معلمین آن بوده است .

بنا بر این ، در پایان این قسمت لازم است به معرفی تعدادی از این محصلین خوشبخت که شانس ادامه تحصیل یافته و پله کان ترقی را پیروزمندانه پیموده و نسبتاً به زندگی بهتری دست یافته اند و... بپردازیم که اکنون بسیاری از ایشان یا در مناطق مختلف کشور مشغول خدمت اند و یا برخی درخارج کشور مهاجراند و... :

الف – داکتر ها (پزشکان ) :

1) داکتر محمد ایوب عالمی متخصص جراحی عمومی .

2) داکتر محمد جمعه عالمی فارغ ویترنری .

3) داکتر محمد حنیف زکی اشکه متخصص کودکان .

4) داکتر سهراب حسن زاده پزشک عمومی .

5) داکتر عبدالاحمد خرّمی متخصص اعصاب و روان و طب سوزنی .

6) داکتر محمد انور ضمیری پزشک عمومی .

7) داکتر عبدالواحد حکیمی پزشک عمومی مهاجر سویدن .

8) داکتر قربان علی عالمی پزشک عمومی مهاجر سویدن .

9) داکتر عزیز عالمی پزشک عمومی مهاجر فنلاند .

10) داکتر علی مدد خرّمی پزشک عمومی .

11) داکتر عبدالحسین پناهی مفقود الاثر دوره خلقی ها .

12) داکتر محمد نعیم فارغ فارمیسی (داروسازی) .

۱۳) داکتر سید محمد آصف نجفی زاده .

ب- فارغان دارالمعلمین ها و معلم ها :

1) معلم محمد انور هدایت فارغ دارالمعلمین گردیز ، فرزند مرحوم معلم اسحق نخستین معلم داوود .

2) معلم خادم حسین حکیمی فارغ دارالمعلمین کابل .

3) معلم علی مدد فارغ دارالمعلمین .

4) معلم محمد ظاهر حکیمی فارغ فاکولته علوم طبیعی دانشگاه کابل ( پوهنتون) .

5) معلم محمد جمعه ضمیری .

6) معلم رمضان علی نظری .

7) معلم محمد جمعه مظفری سرمعلم فعلی لیسه امام مهدی ^(عج) داوود .

8) معلم نادرعلی خرّمی سرمعلم فعلی لیسه میرزا فیض محمد کاتب داوود .

9) معلم قادرعلی عظیمی .

۱۰) سرمعلم عبدالقادر خان مشهور به ((معلم قادر)) معلم لیسه سنائی در شهر غزنی .

۱۱ ) معلم میر افغان میری .

۱۲ ) سر معلم چمن علی توکلی .

ج- فارغان شرعیات (حقوق و قضا ) :

1) قاضی صادق علی جعفری .

2) قاضی مردانعلی عالمی مهاجر امریکا .

3) قاضی حسین علی چمبر حاجی مقام .

4) قاضی غلام سخی مُنده ده .

5) قاضی عبدالصمد خرّمی کاریزمیانه .

د – فارغان فاکولته انجنیری :

1) انجنیر جانعلی عالمی مشهور به جانان ، مهاجر کانادا .

2) انجنیر مردان علی ظفری مهاجر استرالیا .

3) انجنیر قادر علی عالمی .

4) انجنیر جمعه خان عالمی .

5) انجنیر عبدالله توسلی فرزند مرحوم استاد توسلی اشکه .

6) شهید انجنیر پنجه علی خرّم .

7) انجنیر محمد علی سفید چشمه مهاجر دانمارک .

8) انجنیر غلام سخی غلامی مهاجر ناروی .

9) انجنیر محمد حسین حکیمی .

۱۰) انجنیر سید محمد یاسین نجفی زاده .

۱۱ ) انجنیر یوسف از اشکه .

هـ – کارمندان دولت و افسران اردو :

1) مرحوم ضابط رمضان علی کاظمی .

2) علی مدد خرّمی پیلوت (خلبان) مهاجر آلمان .

3) نادرعلی غلامی کارمند (مامور) .

4) مرحوم مامور یزدانعلی کارمند .

5) یزدانعلی پیلوت (خلبان ) .

6) جگرن علی بابا خرّمی کارمند وزارت دفاع .

7) دگرمن دیدارعلی خرّمی کارمند وزارت دفاع .

8) میرزا حسین کارمند وزارت دفاع .

9) جنرال اقبال علی جعفری کارمند وزارت دفاع .

10) جنرال جمعه خان خرّمی کارمند وزارت اطلاعات .

11) ضابط رمضانعلی .

12) حاجی محمد شاه حیدری فارغ دانشکده هنرهای زیبا .

13) مدیر علی شاه کارمند دولت .

14) ضابط محمد یونس تاج پور فارغ دانشگاه افسری مفقود الاثر عصر خلقی ها .

15) عبدالقیوم کارمند وزارت دفاع .

16) جنرال محمدیونس پیلوت (خلبان) مهاجر انگلیس .

17) مرحوم ضابط غلام سخی بیلو .

۱۸ ) جنرال محمدیونس از ده اکا یا ده یکه .

۱۹ ) جگرن عبدالحسین مقیم استرالیا.

۲۰) تورن عبدالحبیب <سلطانی .

۲۱ ) دگروال یزدانعلی < ظفری > مقیم استرالیا.

۲۲ ) تورن محمدعیسی .

۲۳ ) دگروال محمدرضا < مظفری >در وزارت دفاع .

۲۴ ) دگروال حبیب الله خرمی مقیم کویته پاکستان .

۲۵ ) مامور یزدانعلی مقیم امریکا .

۲۶ ) جنرال محمد یونس نجفی زاده .

۲۷ ) مامور جانعلی مهتر خیل .

یادآوری :

یک – با وجود تلاش فراوان سوگمندانه نگارنده به اسامی شاگردان منطقه زیرک در دوره نخست دست نیافته و پیشاپیش از این بابت عذرخواهم و اگر دوست گرامی آقای قاسمی مدیر محترم منطقه زیرک اطلاعات در این مورد داشته باشند ممنون خواهیم شد که اسامی شاگردان منطقه زیرک در مکتب داوود و زیرک ، را به لیست بالا ضمیمه نمایند و از همکاری دیگر دوستان زیرکی نیز صمیمانه استقبال می نماییم .

دو – ممکن است تنها اسامی برخی از شاگردان دوره نخست مکتب داوود و زیرک ، از قلم افتاده باشد که نگارنده بدانها دست نیافته است . وگرنه تعمدی درکار نبوده ، بلکه همانند گذشته تلاش نهائی بکارگرفته شده که مطالب نگارش یافته کامل و همه گیر باشد ؛ باوجود این ، هیچ نویسنده ای نمی تواند ادعای کامل بودن دستپخت خود را بکند ! لذا نگارنده از انتقادات و مطالب تکمیلی قومای گل به گرمی استقبال نموده و مطالب تکمیلی بنام مبارک خودشان به نشر سپرده خواهد شد . چنانچه برادر گرامی آقای بسم الله جان و چند نفر دیگر از دوستان خوب که با دقت و موشکافی عالمانه در مطالب پیشین اسامی چند تن از میرزا های داوود را یاد آوری کرده و مطالب تکمیلی ارزشمندی را فرستاده بودند که ضمن تشکر مجدد از ایشان ، فوراً نام های ارسالی به لیست ضمیمه شده و مطالب تکمیلی ایشان نشر گردید و... ! .

پایان تاریخچه تعلیم وتربیه در منطقه داوود و زیرک (دوره نخست) ! ادامه دارد ...

بدرود تا درود دیگر

یاحق

فید خوان rss reader