جاغوری یک - مقاله 4 : تحریف تاریخ - نگاهی نو به تاریخ هزاره ها

نگاهی نو به تاریخ هزاره ها

مقاله 4 : تحريف تاريخ

خواندن تاريخ آسان است اما فهمیدن آن بسیار سخت و دشوار است. کتاب تاریخ مثل هر کتابی دیگر، نویسندة مشخص و تاریخ ویژه دارد. هر کتابی که در هر عصری نوشته میشود، نشان دهنده اوضاع همان دوره است. تا جو حاکم و تاریخ کتابت کتاب و تمایل سیاسی مورخ، شناخته و تحلیل نشود، صواب و نا صواب بودن سخنان او نیز به طور کامل قابل تشخیص نخواهد بود. تواریخ، غالبا دو زبان متفاوت و دو روی رسمی و غیر رسمی دارد. فهمیدن زبان رسمی تاریخ و دیدن روی رسمی آن کار سختی نیست؛ اما فهمیدن مطالب ضمنی و مفهومی تاریخ و فهميدن نکات ریز آن بسیار دشوار است. درک ارتباط رخدادهای تاريخي و تشخيص جو حاكم بر مورخ و درك تمايلات سياسي مورخان هر دوره و زمان و تأثیر آن در سرنوشت حقايق و سر انجام فهم و درک حقايق، هنر بزرگي است. اگر نوشته ها با شک و ریز بینی مطالعه شود، حقایق زیادی از لا بلای نوشته ها و از ضمن آنها فهمیده میشود.

بر کسی پوشیده نیست كه تواريخ سياسي غالبا در دربار شاهان و حاکمان نوشته شده‌اند که در آنها فقط نظریه های طبقة حاکم منعکس گردیده است. متاسفانه این نکته در تاريخ بشر معمول و مرسوم است كه اغلب حاکمان یا مهاجمان، پس از اقتدار تلاش کرده اند كه آثار گذشته را محو کرده و تاريخ را از نو و مطابق منافع و تمایلات خود بنويسند. حاکمان و مهاجمان خارجي- استعماري یا ديني- سعي کردند كه فرهنگ و تاريخ جامعة محکوم و مغلوب را تحریف و يا به خود منتسب سازند. بدين شكل مردم مغلوب كم كم از متن تاريخ و از متن زندگي به حاشيه رانده شده و یا به کلی محو شده اند.

حمزه اصفهاني (350 ه. ق) مي نويسد: « ابو مشعر منجّم [بلخی] گويد: بيشتر سنوات تاريخي مغشوش و نادرست است؛ زيرا قومي ساليان و روزگاران دراز زندگي مي‌کنند و چون تاريخ آنان را از کتابي به کتاب ديگر يا از زباني به زبان ديگر نقل مي‌کنند، کم یا بیش، غلط روي مي‌دهد.»[1]

ابن خلدون مي نگارد: « مورخان بزرگ اسلام بطور جامع اخبار روزگار گذشته را گرد آورده و آنها را در صفحات تواريخ نگاشته و بيادگار گذاشته‏اند، ولى ريزه‏ خواران، آن اخبار را به نيرنگ هاى باطل درآميخته و در مورد آنها يا دچار توهم شده يا به جعل پرداخته‏ا ند ... و بسيارى از آيندگان ايشان را پيروى كرده و همچنانكه آن اخبار را شنيده‏اند براى ما بجاى گذاشته‏اند بى‏آنكه بموجبات و علل وقايع و احوال در نگرند و اخبار ياوه و ترهات را فرو گذارند. از اين رو روش تحقيق اندك و نظر تنقيح اغلب كند و خسته است.[2] تاريخ نويسان و مفسران و پيشوايان روايات، وقايع و حكايات را بصرف اعتماد به راوى يا ناقل خواه درست يا نادرست بى‏كم و كاست نقل كرده و مرتكب خبط ها و لغزش‏ها شده ‏اند.»[3]

جامعة یهود تاریخ خود را دارند. جوامع مسیحی، تاریخ را از میلاد مسیح شروع میکنند. مسلمانان از هجرت پیغمبر اسلام آغاز کرده و پیش از آن را دوران جاهلیت می خوانند. تاریخ نویسان دوره های غزنوی و سلجوقی و تیموری و معاصر طوری تاریخ نوشته اند که مخالفان شان مسکوت مانده و یا کمرنگ دیده میشوند. تعدادی از اروپائیان مغرور و خودخواه و آزمند نیز در بارة تاریخ جوامع شرقی، آنچه را که خود شان پس از قرن نوزده ساخته و پرداخته اند، تاریخی و علمی می خوانند و پیش از آن را غیر علمی و افسانه قلمداد می کنند. ایرانیان کنونی به تقلید از غربیان، تاریخ خود را از دورة ساسانیان آغاز کرده و پیش از آن را افسانه می خوانند. متأسفانه بیشتر تاریخ نگاران معاصر در ایران و افغانستان عمدا یا سهوا سخنان غرض آلود و بی مدرک غربیان را تکرار میکنند.

لذا اگر کسی در صدد حقایق باشد، بايد تواریخ رسمی را با نقادي و بدگماني بخواند. هیچگاه خود را مانند تکه چوب خشک بر روی آب، در اختیار نویسنده قرار ندهد. سخن بي مدرك و بی تحلیل را از هيچ كسي نپذيرد ولو نويسندة آن عنوان مُلا ومولوي، دكتر و پروفسور، و يا عنوان مستشرق و فلان و فلان را دارا باشد.

فاضل کیانی، تابستان ۱۳۸۹ خورشیدی

[1] حمزه اصفهاني. تاريخ پيامبران وشاهان، ترجمه دكتر شعار. ص 7 و 8

[2] تاريخ‏ابن‏خلدون/ترجمه‏، مقدمه،ج‏1 ص:3

[3] تاريخ‏ابن‏خلدون/ترجمه، ‏مقدمه،ج‏1،ص 13

فید خوان rss reader