تبليغاتX
... جاغوری یک - لالگ ها - نغمه هاي دختران هزاره هاي غزنين
جاغوری یک
o پایگاه اطلاع رسانی جاغوری - گامی بسوی موفقیت های بیشتر
خانه آرشیو عناوین مطالب سایت ارسال مطالب و تماس باما آخرین فیلم و ویدیو RSS
...
عکس تصادفی پایگاه اطلاع رسانی جاغوری :
...
لالگ ها - نغمه هاي دختران هزاره هاي غزنين
موضوع: ★ فرهنگی ★ دوشنبه بیست و چهارم اسفند 1388 12:59

لالگ ها

لالگ

 نغمه هاي دختران هزاره هاي غزنين

لالگ ها گونه اي از دو بيتي اند كه سراينده آن دختران  هزاره به ويژه هزاره هاي غزني است. اين دختران اندوه ها و آرمان هاي خويش را با اين دو بيتي ها بيان مي دارند. لذا اين دو بيتي ها سراينده هاي خاصي ندارند، سرايندگان آن دختران گمنام هزاره هاي غزني است كه ابزاري جز دو بيتي ( لالگ) ها براي ابراز احساسات و عواطف پاك و بي آلايش شان ندارند. آفرينندۀ لالگ ها هر دختر هزاره اي مي تواند باشد كه سختي ها و مرارت هاي روزگار آنان را وادار به سرايش لالگ ها كرده اند. لالگ ها از نظر تاريخ سرايش نا معلوم اند. ولي در طي گذر زمان از َنسلي به نسل ديگر منتقل شده اند. البته اين سرايش متوقف نشده و هر زمان مي تواند سروده شود. دختران هزاره هاي غزنين اين دو بيتي ها را بيشتر در شبهاي مهتابي و در زير نور ماه به صورت جمعي يا فردي مي خوانند. به ويژه در شب چهاردهم از ماه كه قرص مهتاب رخ بر كشيده باشد، در اين شب دختران ماه گون هزاره هاي غزنين بر بام مي شوند و آينده اي مه سانشان را با چارده فال؛ فال مي گيرند.

نام اين گونه اي از دوبيتي ها از واژه لالگ (لاله) پهلوي گرفته شده است كه با افتادن (گ) و اضافه شدن (ه) كه در گشتار زبان پهلوي به فارسي دري هنجار پزيرفته است،  نمونه ديگر آن نامگ و خانگ پهلوي است كه در زير گشتار خويش به روي گشتار فارسي دري خانه و نامه شده اند. نزديگ ترين سبب گرايش به اين گونه شفايي ادبي سر زدن لالگ ها در فصل بهار است. دختران  پاك و بي آلايش هزاره هاي غزنين با دميدن لالگ ها ناله اي از سر درد و مرارت روزگار سر مي دهند و دوبيتي هاي لالگ را در وصف حال خويش مي سرايند.

مادر نگارنده:  به اين باور است كه لالگ نام دختري بوده كه دست جفاكار روزگار او را از يار و ديارش جدا كرده بود. او در فراق جاي و خانواده اش دوبيتي هاي سروده  بود كه درد دل گونه اي با لاله هاي وحشي زيباي دشت بوده است، و در بيشتر اين دوبيتي ها نام لالگ ذكر شده است. اين گونه اي از دوبيتي ها پسين ها به لالگ معروف شده است. ازين رو، شايد بتوان گفت كه نخستين  سراينده اي لالگ ها حضرت حوا مادر انسان بوده، كه در فراق بهشت و لاله هاي زيباي آن اين گونه دوبيتي ها را سروده است. به هر روي، در برخي از اين لالگ ها به نام لالگ اشاره شده و در برخي ديگر نه، اما از نظر مضمون يگانه اند. اين دوبيتي ها تنها صداي محزون دختران هزاره هاي غزنين اند كه در ميان هياهوي دنياي مردانه و مدرن امروز گم شده اند

موسيقي لالگ ها مناسبتي با مضامين شاد و ضربي ندارد. بيان آرام و نرم هجا ها نشان از غم نهان  وديرينه اي در لالگ ها دارند. اين نغمه هاي دخترانه را از نظر مضمون و محتوا مي توان اين گونه دسته بندي كرد.

الف: ذوق شاعرانه اي دختران هزاره هاي غزنين كه به ميزان وسعت نگاه خويش از پديده هاي بيروني و القاي احساسات و انديشه دروني بهره گرفته و سود جسته اند، كه به طور  نمونه چنين اند: نابرابري اجتماعي، تاريخي، عشق، هجران خانوادگي، دوري از يار و ديار و دوستان هم سن و  سال كه ديگر نيستند و گرفتار سر نوشت شده اند.

ب: عناصر طبيعي و احساسات دروني در قبال آن، مانند: روح دشت و دامنه هاي سبز و زيباي هزارستان و مناطق هزاره نشين غزني  و يا كوه ها و دره هاي مقبولي كه جريان روز خانه ها ترانه سراي آنان اند. اين روح بي مانند در ژرفاي وجود دختران هزاره هاي غزنين جريان دارد و با روح بي مانند و ماندگار لالگ ها عجين شده اند. دختران هزاره هاي غزنين وسعت روح بي مانند دشت و لاخ هاي سخره و ستيخ شامخ كوه وگياهان و جانوران را با جريان گستره اي اسطوره هاي بي مانند هزاره ها، در لالگ ها به خدمت گرفته اند. لذا آسمان، خورشيد، ماه و ستارگان پيام آوران اين اشعارند. پرندگان كه از روي سر آنان مي گذرند قاصدان هستند كه از دوستان شوي كرده آنان خبر مي آورند. اين عناصر طبيعي و خيال بندي هاي شاعرانه و عاطفه سرشار باعث ماندگاري لالگ ها شده اند، كه آواز آن پس از قرن ها شنيده مي شود. با اين نگاه،  اين لالگ ها از نظر تاريخي و اجتماعي اهميت بسيار دارند، زيرا كه اين دوبيتي ها بيان آلام و رنج هاي اجتماعي دختراني اند كه با آن در صدد كاهش درد ها و آرامش  روحي و رواني خويش بوده اند.

به ديگر سخن لالگ ها پاره هاي دل دردمند دختران تنهاي هزاره هاي غزنين اند كه دمي دور از ديد اغيار  به سادگي و پاكي موييده شده و با آن ها درماني براي آلام هاي كهن خويش جسته اند. اين ترانه هاي محزون، مصايب عمومي و اجتماعي اند كه همگام با ملودي طبيعت و نغمه دشت در بيكران تاريخ فرياد كشيده شده اند. از طرف ديگر لالگ ها تنها ابزاري بوده اند كه دختران هزاره هاي غزنين در سايه هنر آن از عشق هاي پنهان و سوزناگ خويش مي گفته اند. اينان با خواندن تكي و يا جمعي لالگ ها باعث اظهار عشق خويش مي شده و به اين وسيله مخالفت طايفه، مادر و پدر را به نرمش و هم خواني فرا مي خوانده اند. زيرا عريان بيان كردن عشق هاي دخترانه در فضاي عشير اي اي هزاره هاي غزنين مخالفت و محكوميت شديد را بدنبال داشت. لذا آنان با اين وسيله از عشق نهان شان گفته اند و تنها با اين وسيله بوده كه ناله هاي زيبا و ماندگار لالگ ها زاده شده اند. در پايان براي بهتر آشنا شدن به لالگ ها نمونه چندي از آن ها آورده مي شوند.

گل لالگ بودم ده سر راي تو

بچه نامرد بودي ماندم ده جاي تو

بچه نا مرد بودي مردي ندشتي

گل لالگ بودم از مه گذشتي

...........................

درخت شير بودي شربت ندشتي

بچه بيوه بودي همت ندشتي

گل لالگ بودم ده سر راي تو

مه ده خانه همه عالم ره گشتي

.........................................

خدا قربان دشت و كوهسارت

زمستان و خزا ن و نو بهارت

لالگ ها سر زده در كوه و  صحرا

مه قربان گلاي لاله زارت

......................................

لالگ ها گل كده  بلبل كجايه

شميم كاكلي سنبل كجايه

نمي دانم بهاره يا زمستان

خداوندا ديده كابل كجايه

....................................

گل لالگ وري كمياب باشي

ميان صد گلاي ناب باشي

كتاب ده دست ميان صد جوانو

دعايي مي كنم كامياب باشي

........................................

خداوندا بچه از مو جوان است

به سوي ملك بيگانه روان است

گل لالگ وري پژمرده گشته

نمي دانم چرا رنگش خزان است

.........................................

بهار آمد گل و سبزه دميده

گل لالگ ز هر سو قد كشيده

نمي دانم چرا رنگم پريده

كالاي مه تر شده از آب ديده

..........................................

شب تاريكه ابرا  پاره پاره

ديي ملكا هميشه شاو مو تاره

گل لالگ بودم پژمرده گشتم

خداوندا بدي عمري دوباره

......................................

الا اي آسمان نا مهرباني

بردي از مه امي عمري جواني

گل لالگ بودم ده كوه و صحرا

گرفتي صبح روز زندگاني

.......................................

خداوندا شنو فرياد موره

به حق مرتضي كن ياد موره

گل لالگ وري لالوان مي گردم

كنو شاد  اين دل ناشاد موره

.....................................

به باميان مي روي اي سو نگا كو

سخي جان مي روي مره دعا كو

گل لالگ وري ماندم ده جاي تو

روزاي خوب و بد مره سوا كو

 

نوشته شده توسط شریعتی - سحر | لینک ثابت |

آخرین مطالب پایگاه اطلاع رسانی جاغوری :
  • » وزارت تحصیلات عالی: امسال بی نتیجه اعلام نمی کنیم
  • » هــــویت ما معرف شخصیت ذاتی ماست:
  • » جاغوری و یک بارندگی دیگر
  • » میهنم - رضا واثق - به یاد روزهای گذشته
  • » گرامیداشت ازسال 2012 (سال انرژی پایدار)
  • » ازکـــدام اصل ونسب:؟
  • » هفت‌خوان دختران غزنی تا رسیدن به مدرک دانشگاهی
  • » شعر( تهداب کج)
  • » مهره های سوخته
  • » داستان یتیم - قسمت بیست و یک!
  • » کویته: سه نفر هزاره در میکانگی رود به شهادت رسیدند
  • » طبل صلح و جنگ از سوی ارگ نشینان همزمان نواخته میشود آیا مردم فراموش خواهند شد ؟
  • » بارندگی های چند روز اخیر در جاغوری
  • » کابل شهر پر از موانع رنگا رنگ ؟!!!
  • » نگرانی مردم از عرضه فیلم های خصوصی شان در بازار « علي آرش »
  • » آقای غند مشر محمد عیسی خان - 3
  • » داکتر سیما ثمر : گزارش صلح و آشتی تحریف نخواهد شد
  • » یک روز برفی در جاغوری از دریچه دوربین
  • » تجلیل از اربعین حضرت امام حسین (ع) در مسجد امام علی (ع)قریه سنگ سوراخ - جاغوری
  • » نشست بن گامی در راستای موفقیت!
  • » جوانمردی کشور جاپان در کمک به افغانستان هرگز فراموش نخواهد شد
  • » جاغوری در چهلمین روز اربعین حسینی با دومین برف باری سفید پوش شد .
  • » محمد حسین خان لوامشر - 2
  • » اعلام اسامی داوران افغانستانی و ایرانی ششمین جشنواره قند پارسی از سویی خانه ادبیات افغانسان
  • » از مقام علمی دکتر محمدسرور مولایی در ششمین جشنواره قند پارسی تجلیل می‌شود
  • » شعر (پدر ببخش مرا!)
  • » کابل با باریدن برف و باران نیز فضای برای تنفس ندارد .
  • » بپاس لطف دوستان محصوصا جناب آقای محمدی
  • » تصادف دردناک
  • » برگید اسحاق خان - 1
  • لازم به یاد آوری است :
    پایگاه اطلاع رسانی جاغوری تمام حقوق مربوط و متعلق به این سایت را برای خود محفوظ میدارد، باز نشر مطالب و عکس های که در جاغوری یک اپلود شده بدون ذکر منبع و یا حذف منبع جاغوری یک مجاز نیست . ضمنآ مسئولیت محتوای مطالب به عهده نویسندگان ان میباشد ...

    ...
    jaghori1.blogfa.com & Designer: موج سوم
    ... پایگاه اطلاع رسانی جاغوری
    بزرگترین مرجع وبلاگ نویساندریافت کد لودینگ برای وبلاگ
    ...